Mehmed Emin Resulzâde (1884-1955), Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurucu lideri olarak tanınan siyasetçi, gazeteci ve düşünürdür. 31 Ocak 1884'te Rusya İmparatorluğu'na bağlı Bakü'de doğmuş, 6 Mart 1955'te Ankara'da şeker hastalığı sebebiyle vefat etmiştir. Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilmiştir. Babası Hacı Molla Ali Ekber Resulzade'dir.
İlk eğitimini ailesinden alan Resulzâde, ardından teknik okulda öğrenim gördü. Gazetecilik, siyasi faaliyetlerinin en etkili aracı oldu; Bakü'de 'Tekâmül', Tahran'da 'İran-ı Nev', yine Bakü'de 'Açık Söz' (1915-1917) ve Berlin'de 'Kurtuluş' (1933-1939) gibi yayınları çıkardı. Bu yayınlar, Azerbaycan milli düşüncesinin ve bağımsızlık fikrinin gelişiminde önemli rol oynadı.
Siyasi önderlik alanında Himmet Partisi Merkez Komitesi başkanlığı (1904-1907), Müsavat Partisi'nin kuruculuğu ve başkanlığı (1911-1955) ile Azerbaycan Milli Şûrası başkanlığı (27 Mayıs - 7 Aralık 1918) gibi görevlerde bulundu. 28 Mayıs 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasında başrol oynadı; bu cumhuriyet, Türk ve İslam dünyasının ilk parlamenter cumhuriyeti olarak tarihe geçti.
'Bir kere yükselen bayrak bir daha inmez' sözü, XX. yüzyıl Azerbaycan bağımsızlık hareketlerinin sloganı hâline geldi. Resulzâde milliyetçiliği 'doğal, medeni ve ilerlemeci bir düşünce' olarak savunmuş, enternasyonalist ideolojilere karşı milli bağımsızlığı öne çıkarmış ve Mustafa Kemal Atatürk'ü 'ya ölüm ya istiklal' ilkesinin cisimleşmiş hâli olarak görmüştür.
27 Nisan 1920'de Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgalinin ardından idamla karşı karşıya kalan Resulzâde'nin cezası Stalin'in araya girmesiyle sürgüne çevrildi. Türkiye, Polonya ve Almanya'da yaşadıktan sonra 1947'de Türkiye'ye yerleşti ve 1949'da Azerbaycan Kültür Derneği'ni kurdu. 'Azerbaycan Cumhuriyeti' (1922), 'Milliyetçilik ve Bolşevizm' (1928) ve 'Çağdaş Azerbaycan Tarihi' (1951) dahil yirmiyi aşkın eser yayımladı.
Türk dünyası ve Türkçülük düşüncesi bakımından Resulzâde, Azerbaycan milli kimliğinin ve bağımsızlık idealinin en önemli kurucu şahsiyetlerinden biridir. Azerbaycan tarihinin en önemli figürleri arasında sayılır; adına anıtlar dikilmiş, 1993-2001 arasında 1000 manatlık banknotta resmi yer almış ve Ankara'da bir lise adını taşımıştır. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki fikrî ve kültürel köprünün kurulmasına yaptığı katkılarla mirası yaşamaktadır.