Bozkır Kültürü'nün Kaynağı Meselesi
İktisadî Hayat
Edebi Kültür ve Sanat
İlk Türk Devletleri
Bozkırda Kültür ve Teşkilât
BOZKIRDA KÜLTÜR VE TEŞKİLAT
Alt başlıklar
Bozkır KültürüŞimdiye kadar görüldüğü üzere, Türk tarihinin bu safhası daha ziyâde Avrasya nın bozkır cığrafyasında cereyan etmiştir. Bilhassa insanın tabiat kuvv…İskit görüşüI. Zichy tarafından ortaya atılan bu görüşe göre, bizim Bozkır kültürü diye ifade ettiğimiz kültür tipi, atlı göçebelikten ibaret olup, merkezinde…İndo-Germen görüşüBatıda çok yaygın olan ve eski Aryanizm tesirinin bir devamı sayılması mümkün görünen bu görüş Hind-Avrupalıları tâ Baykal gölüne kadar bütün Asya…Altaylı görüşüBozkır kültürünün Altay yaylalarında Proto-Türkler (Türklerin ataları) tarafından ortaya konduğu hususu, bir kültür çevresi olarak bozkırlar üzerine…Bozkır Kültürünün oluşma ÇağıBu kültürün kaynağı hakkındaki teoriler ona aşağı yukarı bir geçmiş tâyin etmek imkânını sağlamaktadır. Viyana ekolüne göre bu tarih M.Ö. 2. bin başla…Sosyal YapıEski Türk toplumunun sosyal yapısı hakkında şimdiye kadar yapılan tasnifler hem bünye, hem de isimlendirmeler bakımından birbirini tutmamaktadır. Bunu…İstiklâl KavramıBilindiği üzere, devlette gerçek istiklâl, bunun yalnız idareci kesimce istenmesi ile değil, aynı zamanda halkın da aynı şuur içinde bulunması, yâni i…Ülke KavramıÜlke, her müstakil devletin hak ve yetkilerini mutlak şekilde kullanabildiği belirli coğrafî saha olduğuna ve ülkesiz bir millet bahis konusu olmayaca…İnsan UnsuruDevletin yalnız hükümdar ve âilesinden ibaret sayıldığı topluluklarda siyâsî hürriyet ve çalışma serbestliğini düşünmek güçtür. Devlet idaresi ve ülke…Kara BudunBozkır Türk ilini açıklarken, kara-bodun; Tarhanlık ve Orun-ülüş meselelerini de kısaca aydınlatmak gerekmektedir.Türk Kültüründe Töre MüessesesiDivanü Lûgati't-Türk'de töre evin en önemli yeri ve sediri olarak ifade edilirken, kavram asıl mânâsı ile "törü" şeklinde geçmekte olup, görenek ve âd…HükümranlıkDevlet, genel târifi ile, emretmek hak ve yetkisinin ve o emri uygulama kudretinin bir arada yürürlükte olduğu bir yüksek sosyal nizamdır. Ancak emret…Bozkır Türk İl'inde TeşkilâtHükümdârBozkır Türk devletlerinde başkanlar çeşitli ünvanlar taşımışlardır: Tan-hu (veya Şan-yü), kagan, kan (han), yabgu, İl-teber vb. Bunlar arasında Türk t…İkili TeşkilatEski Türk devletinde arazi iki idari bölgeye ayrılırdı: Sağ-sol, kuzey-güney, doğu-batı, ak (sarı)-kara (Ak-Hun, Sarı Türgiş-Kara Türgiş, Sarı Uygur,…"Çifte Kırallık" MeselesiTürk siyasi kuruluşlarında görülen ikili teşkilat, çifte kırallık diye anılan bir görüşün ortaya atılmasına sebep olmuştur. İddiaya göre bölüm başka…Siyasî FaaliyetBüyük Türk imparatorluklarında diplomatik temasları yürüten dış işleri idaresi en mühim makamlardan biri idi. Asya Hunları'nın merkezinde çeşitli dill…AdliyeTöre'nin hususî ve cezaî hükümleri, eski Türkler'de yargı usul ve şekilleri hakkında bilgimiz pek azdır. Yabancı kaynaklarda rastlanan dağınık bilgile…OrduBozkır Türk devletlerinde hemen her Türk savaşcı durumunda olduğundan ve askerliğe hususî meslek gözü ile bakılmadığından, Türk ordusunun, diğer bütün…"Turan Taktiği"Okçu süvarilerden kurulu Türk savaş birlikleri at sayesinde sağladıkları sürat sayesinde, ( Türk ordularının fırtına sür'ati M.Ö. Çin yıllığı Shi-ki…DinBozkır Türk halkının, sosyal muhteva bakımından daha ziyade siyasî karakterde bir topluluk teşkil ettiğini ve din adamlarının, yerleşik kültürdekilerd…Totemcilik MeselesiEski Türklerde totemciliğin var olduğu ileri sürülmüş delil olarak da Kurtun ata tanınması, bu hayvana karşı saygı duyulması başta olmak üzere, 19.…Şamanlık MeselesiBozkırlar sahasındaki dini inanışların Şamanlığa bağlanması adet haline gelmiştir. Eski Türk inancının Şamanlık olduğu kanaati 19. asrın 2. yarısında…Tabiat Kuvvetlerine İnanmaEski Türkler tabiatta bir takım gizli kuvvetlerin varlığına inanıyorlardı: Dağ, tepe, kaya, vadi, ırmak, su kaynağı, ağaç, orman, deniz, demir, kılıç,…Atalar KültürüÖlmüş büyüklere tazim, atalara saygı, baba hakimiyetinin inanç sahasındaki belirtisi olarak görülmektedir. Bunun sosyal ve iktisadî şartlar dolayısıyl…Gök-Tanrı DiniBozkır Türk topluluğunun asıl dini bu idi. Eskiçağlarda başka hiçbir kavim ile iştiraki olmayan bu inanç sisteminde Tangri (Tanrı) en yüksek varlık ol…Diğer DinlerTarihte çeşitli Türk kütleleri, bulundukları çevreye göre çeşitli dinlere de girmişlerdir ve bu durum, İslamiyet hariç Türk kavimleri üzerinde menfî t…At ve KoyunBozkır Türk ekonomisinin esasını, orman ve çöl değil, yüksek ovalar ve yaylalar olan bozkır coğrafyasının iklim şartları icabı, çobanlık ve hayvan bes…BeslenmeBozkırlı Türklerin başlangıçta gıda maddesi et idi. Ençok at ve koyun eti yenirdi. Priskosun hazır bulunduğu meşhur ziyafette Attila yalnız et yemiş…GiyimBozkır Türk giyim eşyasının başlıca malzemesi, koyun kuzu, sığır, tilki ve az miktarda ayı derisi ile koyun, keçi, deve yünü idi. Eski Türkler bez dok…DemirDemir işleyicilik, madencilikte son safha olarak görünmektedir, ondan önce bakır, bronz ve altın işleyiciliği vardı. Bunlardan ilk ikisine taş devrini…El SanatlarıDemircilik ve madencilik başlıca meslekleri arasında bilinen bozkır Türk topluluğunda mükemmel kılıç, kalkan, kargı, mızrak, temren imal edilirdi. Tür…ŞehirEski Türkler yaz ayları için zaruri olan yaylak hayatı dışında, kışın barınmak üzere evler inşa ediyorlardı. Asya Hunlarının kurban için binalar yapt…TicaretTürk devletleri komşu milletlere umumiyetle canlı hayvan, deri, kösele, kürk, hayvanî gıdalar satarlar, karşılığında hububat ve giyim eşyası alırlardı…ZiraatOğur Türkleri aynı zamanda iyi çiftçi idiler. Kendilerini Doğu Türklerinden (Hunlar-Göktürler, Uygurlar, Oğuzlar) ayıran başlıca vasıf ta, tacirlikle…Destanlar ve efsanelerTürk bozkır hayatının sonsuz mücadelelerle dolu- hatıralarını taşıyan bu çok zengin edebiyat nevinde kurttan türeme, gökten inen ışıktan olma, Bo…Yazı ve MatbaaKendilerine mahsus yazıları olduğun kesin olarak bildiğimiz Türk kavmi 8. asırdan kalma kitabeleri ile, Göktürklerdir. Fakat Türklerin daha önceki ç…SanatHer kültürün olduğu gibi Bozkır kültürünün de kendine mahsus bir sanat anlayışı vardır ve bu anlayış birçok eserler vermiştir. Bunlar hayat şartlarına…MüzikEski Türk topluluk hayatında müziğin mühim bir yeri vardı. Yukarıda Priskosa dayanarak büyük müzikli ziyafetinden bahsettiğimiz Attila, sefer dönüşün…Zaman HesabıEski Türklerin zaman hesabı da tabiatıyla Bozkır kültürünün izlerini taşımakta idi. Eski Türk takvimi, her biri bir hayvan adı ile anılan 12 yıllık…Düşünce ve AhlakEski Türklerin bozkır coğrafyasında, at ve demir üzerine kurulu, kendilerine has bir kültür ortaya koydukları herhalde anlaşılmış bulunuyor. Fakat bu…